Əziz forumçular Qrafika.az idarə heyəti olaraq hər birinizi bu günkü bayramımız münasibəti ilə təbrik edirik.

28 may 1918 ci il Azərbaycan xalqının tarixində bəlkə də ən şərəfli bir gündür. Bu gün biz ilk dəfə olaraq Türk və müsəlman şərqində demokratik əsaslara söykənən parlamentli respublikanı Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətini qurmuşuq.Bu cumhuriyyətin müstəqilliyi Tiflis şəhərində Qafqaz canişininin binasında Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin sədri olduğu Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən bəyan edilib.Qazandığımız istiqlaliyyətin ömrü cəmi 23 ay sürsə də, müstəqilliyə aparan yol heç də asan olmayıb.Cumhuriyyətin yaradılmasında iştirak edən Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Əli Mərdanbəy Topçubaşov, Fətəlixan Xoyski, Məhəmməd Həsən Hacinski və adını çəkmədiyimiz onlarla şəxs adlarını xalqımızın tarixinə birdəfəlik qızıl hərflərlə yazmışlar. Cumhuriyyət elan edildikdə faktiki hakimiyyəti yalnız Gəncə şəhərində olması, o cümlədən Bakıda daşnakların hakimiyyəti həmçinin “Ararat” respublikasının hücumları, Gürcüstan höküməti ilə yaranan anlaşılmazlıqlara baxmayaraq Hökümət qısa müdətdə ümumi sayı 40 min nəfərə çatan ordu yaratmış, öz hakimiyyətini 114min kv km rə yaymışdır. Buna baxmayaraq O zaman Azərbaycan Respublikasının 114 min kv km olan ərazisinin təxminən 97 mini beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınırdı. Qısa müddətdə parlamentə seçkilər keçirilir. Dövlət bütün sahələrdə islahatlar aparır və çox böyük uğurlar qazanılır. Mətbuatda senzuranın ləğvi isə o vaxtkı hakimiyyətin demokratikliyinin digər göstəricilərindən biridir. Qonşuları ilə əlaqələri yaxşılaşdırılması yolunda müəyyən addımlar atan AXC höküməti qısa müddətdə Gürcüstanla əlaqələri yaxşılaşdırır və bu əlaqələri dostluq səviyyəsinə qaldırır, İranla da əlaqələr qurulur və nəticədə iran AXC ni tanıyır. AXC höküməti Rusiya və Ararat respublikalı ilə qonşuluq əlaqələrinin bərpasına çalışsa da Rusiyanın imperialist siyasəti və daşnaklara Azərbaycan Ərazilərə edilən hücümlarda göstərdiyi köməyə görə münasibət soyuq qalır. Çox qısa bir müddət ərzində böyük işlər görməsinə baxmayaraq AXC-nin daxilində də çəkişmələr gedirdi. Dövləti parçalamaq istəyən qüvvələr onu daxildən dağıdırdılar. Hətta vəziyyət o yerə çatmışdr ki, qısa müddət ərzində 5 kabinet dəyişmişdi. N.Nərimanov kimi Azərbaycan xalqının yetişdirdiyi bir ziyalı belə bolşevik ideyalarına inanaraq onların iç üzünü görməmiş və aldanmışdır. Sonda səhfini başa düşdükdə isə artıq gec idi.

AXC-nin süqutu...

Ölkədə mövcud gərgin şəraiti o cümlədən daxildə və xaricdə olan ermənilərin satqınlığı və həmişə olduğu kimi bizi arxadan bıçaqlaması ilə Rus ordusunun AXC yə müqavimətsiz girişi reallaşmış oldu. Mövcud olan 40 min nəfərlik Azərbaycan ordusunun bir hissəsi Rusiya sərhədindən Ararat respublikasının Qazağa etdiyi hücumun qarşısını alması üçün göndərildi. Bakıda yerləşən ordu hissələri isə Qarabağda erməni qiyamını yatırılmağa göndərildi. Bu vəziyyətdə faktiki olaraq müdafiəsiz qalan sərhədlərimiz o cümlədən paytaxt Bakı rus ordusunun hücumuna mərz qaldı və sözsüz ki, 28 aprel 1920 də hakimiyyət onların əlinə keçdi. Lakin AXC nin süqutundan sonra belə mübarizə davam etmiş və bir çox şəhərlərdə ordu hissələrinin iştiraki ilə üsyanlar olmuşdur. Lakin bu üsyanlar də məğlubiyyətə dücar olmuşdur. AXC-nin yürütdüyü uğurlu xarici siyasət sayəsində Gürcüstan ordusu Azərbaycan ərazisinə daxil olmaq və AXC hakimiyyətini bərpa etmək istəmişdir lakin hadisələrin belə aktiv inkişafı buna mane olmuşdur.

AXC daxilində gedən proseslərə baxmayaraq xarici siyasətdə heç bir axsaqlıq buraxmamış və uğurlu siyasət nəticəsində müstəqilliyini 11 yanvar 1920 ci ildə Amerika daxil dünya dövlətləri tərəfindən tanıtmışdır.

Dövlətimizin yaranma və inkişafında əvəzsiz rolu M.Ə,Rəsulzadənin irəli sürdüyü ideyalar oynamışdır. O, dövlət süqut etdikdən sonra belə mühacirətdə öz fəaliyyətini davam etdirmiş və həqiqətləri dünya birliyinə çatdırmışdır.

AXC-nin “İstiqlaliyyət Bəyannaməsi” aşağıdakı bəndlərdən ibarətdir.

1. Bu gündən etibarən Azərbaycan xalqı hakimiyyətə malik olduğu kimi, Cənub-Şərqi Zaqafqaziyanı əhatə edən Azərbaycan da tam hüquqlu müstəqil bir dövlətdir;

2. Müstəqil Azərbaycan dövlətinin idarə forması Xalq Cümhuriyyətidir;

3. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bütün millətlərlə, xüsusilə qonşu olduğu millətlər və dövlətlərlə mehriban münasibətlər yaratmaq əzmindədir;

4. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti milliyyətindən, məzhəbindən, sinfindən, silkindən və cinsindən asılı olmayaraq öz sərhədləri daxilində yaşayan bütün vətəndaşlarına siyasi hüquqlar və vətəndaşlıq hüququ təmin edir;

5. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti öz ərazisi daxilində yaşayan bütün millətlərin sərbəst inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır;

6. Müəssislər Məclisi toplanıncaya qədər Azərbaycanın başında xalqın seçdiyi Milli Şura və Milli Şura qarşısında məsuliyyət daşıyan Müvəqqəti hökumət durur.

Azərbaycan Xalq cumhuriyyətinin süqutu xalqımızın demokratiya və azadlıq yolunda atdığı addımlara ağır zərbə vursa da, bir çox mühacirlərimiz qəlbində Vətən nisgili yaratsa da, bu yolda minlərlə şəhidlər versək də xalqımızın hələ də İstiqlal istəyinin olduğunu göstərdi və gələcək dövlətimizin təməl daşını qoymuş oldu.Və biz bu gün belə bir dövlətdə M.Ə.Rəsulzadə, Əli Mərdanbəy Topçubaşov, Fətəlixan Xoyski ,Məhəmməd Həsən Hacinski kimi şəxlərlə eyni ideyanı paylaşdığımız üçün fərəh hissi keçiririk və İstiqlalımızı bundan sonra nəyin bahasına olursa olsun qorumağa söz veririk.

"Bir kərə yüksələn Bayraq bir daha enməz".

M.Ə.Rəsulzadə.

Hazırladı Fədai.

Biz elə bilirik, ştativlər, dəqiq rəqəmlər, kimyəvi prosedurlar - estetika və rahatlıqdan uzaq bu şeylər kişi işidir, zərif cinsin nümayəndələri bu iş üçün yaramır. Ya da əksinə, belə ağır və bəzən də darıxdırıcı işlər qadınlara yaramır. Amma qocaman tarix qadın fotoqraflar sarıdan zənginmiş. Üstəlik, az qala bütün xanım fotoqrafların onları başqalarından fərqləndirən özəllikləri, bacarıqları, sirliliyi varmış…

Biri Hitlerin sevimlisi olub, biri üzünə vurulan şillənin şəklini çəkərək tarixə düşüb, birinin əsərləri dünyada hamıdan çox satılıb, biri fotokamerasını silah bilib, səngərə girib…
Beləliklə, qarşılayın - qadın fotoqraflar…